Dengeli Beslenme

Günlük hayatımızda “Tıka basa doydum” sözünü sık sık duyarız, ama beslenme ile doymanın ilgisi pek yoktur. Yine “Beslenme” ile ucuz veya pahalı yemek yemenin de ilişkisi yoktur. Dengeli beslenme demek, vücuda onun ihtiyacı olan şeyleri, yeterli miktarda (yani ne daha az, ne de daha çok değil) vermek”demektir.
Şöyle bir örnek verelim. Diyelim 1000 kaloriye ihtiyacımız var. 250 gram şeker yersek (şekerin 100 gramında 400 kalori olduğuna göre) bu kaloriyi sağlayabiliriz, ama dengeli beslenmiş olmayız. 250 gram kızarmış patates yerseniz yine 1000 kalori elde edersiniz ama, dengeli beslenmiş olmazsınız. O halde yiyeceklerimizin kalori değerinin yanısıra protein, yağ, karbonhidrat vb. açılarından haiz oldukları değeri de bilmemiz gerekir.
Bir çok kişi, yiyeceklerin gerek besin değeri, gerekse kalori ve dengeli beslenme açılarından taşıdığı değerleri yanlış bilirler. Şimdi vereceğimiz çizelge de, bu konudaki bazı yanlış bilgilerin yeniden düşünülmesi hakkında bir fikir verebilir:
HER 100 Gramda
Cinsi: Kalori
Tavuk eti:……………150
Ekmek:……………….255
Kızarmış patates:……..400
İki adet yumurta:……..162
Görülüyor ki tavuk etinin kalori değeri, aynı ölçüdeki ekmekten daha düşüktür. İyi beslenme için, yiyeceklerin kalori değerlerinin bilinmesi gereklidir.
Şimdi, başka bir açıdan meseleye bakalım. Bazı meyveler, sadece pahalı olduğu için daha besleyici sanılır. “Makarna ile kuzu eti” arasında oranlama yapsanız, çok kişi et daha besleyicidir” diyebilir. Öyleyse, şu çizelgeye de bakalım:
HER 100 GRAMDAKİ KALORİ DEĞERİ
Cinsi: Kalori değeri
Çikolota: 300-487
Hurma: 325
Makarna: 350
Şeftali: 54
Pirinç: 345
Muz: 93-99
Kuzu eti: 327
Soğan: 49
Sığır eti: 230-315
Domates: 22
Şeker: 390-400
Yeşil erik: 75
Dengeli beslenmenin önemini, bu iki çizelge açıkça ortaya koyuyor. Dengeli beslenme hem vücuda gerekli kaloriyi almak, hem de bu kaloriyi alırken vücudun protein, yağ, karbonhidrat, su vb. ihtiyaçlarım hesaba katmak, yani ikisini uyum içinde yapabilmektir.